6+1 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον νέο κορωνοϊό και τις παθήσεις του θυρεοειδούς

Το τελευταίο διάστημα υπάρχει έντονος προβληματισμός τόσο μεταξύ ασθενών όσο και μεταξύ επαγγελματιών υγείας για το πώς ο νέος κορωνοϊός και η πανδημία COVID-19 μπορεί να έχουν επιπτώσεις σε ασθενείς με παθήσεις του θυρεοειδούς. Οι απαντήσεις στις ακόλουθες ερωτήσεις ξεκαθαρίζουν την εικόνα.  

Θυρεοειδίτιδα Hashimoto και Υποθυρεοειδισμός

1.Ασθενείς με αυτοάνοση νόσο του θυρεοειδούς, όπως θυρεοειδίτιδα Hashimoto ή νόσο του Graves, εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο προσβολής από τον κορωνοϊό ή εμφάνισης βαρύτερης μορφής της νόσου COVID-19;  

Το Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων των ΗΠΑ θεωρεί ότι άτομα με ανοσοκαταστολή εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης βαριάς μορφής νόσου COVID-19. Τα ανοσοκατασταλμένα άτομα έχουν αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα και είναι ευάλωτα στην εμφάνιση λοιμώξεων. Ωστόσο, το ανοσοποιητικό σύστημα είναι πολύπλοκο και η παρουσία αυτοάνοσης νόσου του θυρεοειδούς δεν σημαίνει ότι το άτομο είναι ανοσοκατασταλμένο ή ότι δεν διαθέτει άμυνες ενάντια στις ιογενείς λοιμώξεις.  

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ασθενείς με αυτοάνοση θυρεοειδική νόσο εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο νόσησης από COVID-19 ή ότι νοσούν βαρύτερα, εφόσον προσβληθούν από τη νόσο. Η συνιστώμενη υγιεινή των χεριών και η κοινωνική αποστασιοποίηση αποτελούν και στη δική τους περίπτωση την καλύτερη μέθοδο πρόληψης της λοίμωξης COVID-19. 

Υπερθυρεοειδισμός

2.Πώς μπορούν οι ασθενείς που παίρνουν μεθιμαζόλη για τον υπερθυρεοειδισμό να διακρίνουν μια λοίμωξη COVID-19 από τις ανεπιθύμητες ενέργειες της μεθιμαζόλης;  

Πολλοί ασθενείς με νόσο του Graves ή άλλους τύπους υπερθυρεοειδισμού υποβάλλονται σε θεραπευτική αγωγή με μεθιμαζόλη (Unimazole) ή και με προπυλθειουρακίλη (Prothuril). Μια σπάνια παρενέργεια της αντιθυρεοειδικής αγωγής είναι η ακοκκιοκυτταραιμία (κατάσταση η οποία εμφανίζεται στο 0,2-0,5% των ασθενών που λαμβάνουν την αγωγή), στην οποία ο αριθμός των ανοσοποιητικών κυττάρων που καταπολεμούν τις λοιμώξεις ελαττώνεται σημαντικά. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν συμπτώματα όπως πυρετό ή πονόλαιμο. Εφόσον εμφανιστούν αυτά τα συμπτώματα οι ασθενείς πρέπει να διακόψουν την αγωγή και να υποβληθούν σε αιματολογικές εξετάσεις.

Καθώς ο πυρετός και η κακουχία αποτελούν συμπτώματα και της λοίμωξης COVID-19, πολλοί ασθενείς σε αγωγή με μεθιμαζόλη μπορεί να αναρωτηθούν αν πρόκειται ενδεχομένως για λοίμωξη από κορωνοϊό και αν οφείλουν να μπουν σε κατ’οίκον περιορισμό (καραντίνα), εφόσον εμφανίσουν κάποια από αυτά τα συμπτώματα. 

Επειδή η ακοκκιοκυτταραιμία με πυρετό μπορεί να αποτελεί σοβαρή και επικίνδυνη λοίμωξη, η πιθανότητα εμφάνισης της δεν πρέπει να παραβλέπεται. Η ακοκκιοκυτταραιμία είναι λιγότερο συχνή σε ασθενείς που παίρνουν μακροχρόνια μεθιμαζόλη ή όταν η χορηγούμενη δόση είναι μικρή (π.χ. 15mg σε μια μελέτη), αλλά μπορεί πάντα να εμφανιστεί. Εφόσον επομένως παρατηρηθεί πυρετός ή άλλα συμπτώματα λοίμωξης σε ασθενή υπό αγωγή με μεθιμαζόλη, θα πρέπει ο ασθενής να επικοινωνήσει με το θεράποντα ενδοκρινολόγο, προκειμένου να καθοριστεί ο βέλτιστος τρόπος αξιολόγησης και αντιμετώπισης. 

Οι ασθενείς θα πρέπει πάντα να ζητούν ιατρική βοήθεια, εφόσον εμφανίζουν συμπτώματα που μοιάζουν επείγοντα ή απειλητικά για τη ζωή. Σε κάθε περίπτωση όλοι οι ασθενείς με πυρετό, βήχα ή άλλη τυπική συμπτωματολογία λοίμωξης COVID-19 πρέπει να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια, ανεξάρτητα από τη λήψη μεθιμαζόλης.

3.Πώς μπορεί η μεθιμαζόλη να χορηγηθεί σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς;

Η μεθιμαζόλη είναι φάρμακο που χορηγείται από το στόμα και η διακοπή της μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση του υπερθυρεοειδισμού. Κατά τη διάρκεια βαριάς αναπνευστικής λοίμωξης και ιδιαίτερα σε περίπτωση μηχανικής υποστήριξης της αναπνοής, η χορήγηση της φαρμακευτικής αγωγής από το στόμα πρέπει να συνεχιστεί μέσω του ρινογαστρικού καθετήρα ή με όποιον άλλον πρόσφορο τρόπο.  

Όζοι του θυρεοειδούς και καρκίνος του θυρεοειδούς

4.Είναι ασφαλές να καθυστερήσω τη βιοψία του όζου του θυρεοειδούς;  

Οι περισσότεροι όζοι του θυρεοειδούς είναι καλοήθεις, αλλά μερικοί  από αυτούς και ειδικά οι μεγαλύτεροι με ύποπτα χαρακτηριστικά στο υπερηχογράφημα συστήνεται να υποβάλλονται σε βιοψία με λεπτή βελόνη. Όταν ο όζος του θυρεοειδούς είναι κακοήθης (καρκίνος), στις περισσότερες περιπτώσεις η καθυστέρηση της χειρουργικής αντιμετώπισης του δεν εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Επομένως και η καθυστέρηση της διενέργειας της βιοψίας ενός όζου μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής πρακτική, εκτός αν ο θεράπων ενδοκρινολόγος συστήνει ότι αυτή πρέπει να διενεργηθεί το ταχύτερο δυνατό.

5.Οι ασθενείς με καρκίνο του θυρεοειδούς εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο λοίμωξης COVID-19 επειδή είναι ανοσοκατασταλμένοι;

Οι περισσότερες δημόσιες τοποθετήσεις των ειδικών αναφέρουν σε γενικές γραμμές ότι ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο θεωρούνται ως ανοσοκατασταλμένοι και επομένως περισσότερο ευάλωτοι στις λοιμώξεις.  

Ωστόσο, σε αντίθεση με άλλους καρκίνους, η πλειονότητα των ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς δεν λαμβάνει χημειοθεραπευτική αγωγή ή άλλου είδους θεραπεία που να επηρεάζουν το αμυντικό ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού και να τους κατατάσσουν έτσι στην κατηγορία των ανοσοκατασταλμένων ασθενών.  Η προηγηθείσα διάγνωση καρκίνου του θυρεοειδούς και η λήψη αγωγής με θυρεοειδικές ορμόνες δεν αποτελούν παράγοντες αυξημένου κινδύνου για λοίμωξη COVID-19  ή για εμφάνιση σοβαρής μορφής της νόσου. 

6.Είναι ασφαλές να καθυστερήσω το χειρουργείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού;  

Η πρωταρχική αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς στηρίζεται στη χειρουργική αφαίρεση του με διενέργεια ολικής θυρεοειδεκτομής και προφυλακτικού λεμφαδενικού καθαρισμού των διαμερισμάτων του τραχήλου, όπου αυτός ενδείκνυται. Εξαιτίας της πανδημίας COVID-19 πολλά προγραμματισμένα χειρουργεία για καρκίνο του θυρεοειδούς αναβλήθηκαν, θέτοντας ερωτηματικά και ανησυχίες σχετικά με την έγκαιρη αντιμετώπιση των περιπτώσεων καρκίνου του θυρεοειδούς.

  Ενώ η χειρουργική αντιμετώπιση είναι απαραίτητη, οι περισσότεροι καρκίνοι του θυρεοειδούς είναι αργά αναπτυσσόμενοι όγκοι και η πιθανότητα επιδείνωσης του θυρεοειδικού καρκίνου, αν το χειρουργείο καθυστερήσει για μερικούς μήνες, είναι εξαιρετικά χαμηλή. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση διασποράς του καρκίνου του θυρεοειδούς στους τοπικούς τραχηλικούς λεμφαδένες.

Ωστόσο, η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς είναι ουσιώδους σημασίας και πρέπει να διενεργείται το ταχύτερο δυνατό σε περιπτώσεις ασθενών που εμφανίζουν συμπτώματα λόγω μεγέθους του όγκου, όπως δυσκολία στην αναπνοή ή την κατάποση, σε περιπτώσεις διήθησης άλλων δομών του τραχήλου ή εφόσον η βιοψία με βελόνη θέτει διάγνωση επιθετικών μορφών καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων του αναπλαστικού και του μυελοειδούς καρκίνου του θυρεοειδούς.

7.Είναι ασφαλές να καθυστερήσω τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού;

Η θεραπεία με χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου χρησιμοποιείται συχνά ως συμπληρωματική θεραπεία μετά τη χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς και απαιτεί συχνά αρκετές ιατρικές επισκέψεις σε ιατρεία ή νοσοκομειακές δομές. Οι θεραπείες αυτές, στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19,  συχνά επαναπρογραμματίζονται προκαλώντας ανησυχία σχετικά με την καθυστέρηση στην προγραμματισμένη λήψη του ραδιενεργούς ιωδίου.

Το ραδιενεργό ιώδιο χρησιμοποιείται για να καταστρέψει τον υπολειπόμενο θυρεοειδικό ιστό και για να μειώσει τις πιθανότητες υποτροπής ακόμη και στις περιπτώσεις όπου όλος ο θυρεοειδικός καρκίνος φαίνεται να έχει πλήρως αφαιρεθεί. Καθυστέρηση έξι ή και περισσότερων μηνών δεν φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά την πρόγνωση των ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς. Επομένως, ολιγόμηνη καθυστέρηση λόγω της πανδημίας COVID-19 είναι απίθανο να επηρεάζει την αποτελεσματικότητα της συμπληρωματικής θεραπείας με χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου.

Σε γενικές γραμμές, η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο είναι περισσότερο επείγουσα σε ασθενείς με θηλώδες ή θυλακιώδες καρκίνωμα του θυρεοειδούς και απομακρυσμένες μεταστάσεις στους πνεύμονες ή άλλα όργανα, ιδιαιτέρως δε σε περιπτώσεις όπου έχει διαπιστωθεί αύξηση του μεγέθους των μεταστάσεων. Ο θεράπων ιατρός είναι αυτός που θα καθορίσει εάν είναι καλύτερα να καθυστερήσει η χορήγηση του ραδιενεργού ιωδίου ή πότε είναι καλύτερα να προχωρήσει παρά την πανδημία.

Reference and Other Resources

 

ΠΗΓΗ: AMERICAN THYROID ASSOCIATION

https://www.thyroid.org/covid-19/coronavirus-frequently-asked-questions/